• Menu
  • Historie
     
    Email ons!
     
  • GRUNN.NL: Hoofdstation
  • De eerste spoorlijn in Nederland werd geopend in 1839 tussen Amsterdam en Haarlem. Een spectaculaire gebeurtenis in Nederland, want de mobiliteit werd sterk vergroot, echter niet in het gehele land of liever nog lang niet in het gehele land. Want eerst 27 jaar nadat de spoorlijn Amsterdam-Haarleem werd geopend werd de stad Groningen op het spoorwegnet aangesloten.

    Op 30 mei 1866 werd het eerste station van Groningen geopend en kon men vanaf Groningen met de trein naar Leeuwarden, via Leeuwarden naar Harlingen en vandaar met de boot en vervolgens de trein naar Amsterdam. Totale reistijd 10 uren.

    In 1868 werd de spoorverbinding Groningen-Winschoten aangelegd en in 1870 werden Assen en Groningen via het spoor op elkaar aangesloten. In 1884 werd de spoorlijn Groningen-Delfzijl gerealiseerd door de Staatsspoorwegen. In dat jaar gaf de Staatsspoorwegen echter de ontwikkeling van het Groninger net in handen van lokale spoorwegmaatschappijen. Illustere namen als GLS, de NOLS, de WESTIG en de STAR waren actief op het spoorwegnet in de provincie Groningen. De STAR is thans nog bekend vanwege haar activiteiten met het museumspoorwegnet van Oost Groningen.

    Zoals gezegd werd het eerste stationsgebouw van de stad Groningen gebouwd in 1866. Groningen was toen nog een vestingstad en het station lag buiten de vesting en bij naderend onheil zou het stationsgebouw wel eens vernield kunnen worden. Daarom was het stationsgebouw een eenvoudig houten vakwerkgebouw van een verdieping met een hal, enkele wachtkamers en uiteraard de dienstvertrekken. Alleen het eerste perron was overdekt, het tweede perron was niet overkapt en dit perron was met gevaar voor eigen leven te bereiken.
    In 1876 , nadat het gemeentebestuur van Groningen met het Rijk overeenstemming had bereikt over het slechten van de vesting, werden de plannen gemaakt voor de bouw van een '"écht" stationsgebouw . In 1889 zond de Kamer van Koophandel en Fabrieken te groningen een brief naar de Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid waarin de gebreken van het oude station werden opgesomd en een dringend beroep werd gedaan om tot nieuwbouw over te gaan. De Raad van de gemeente Groningen zond een identieke brief aan de Minister Het duurde nog tot 1891 voor er een eerste tekening op tafel lag bij het gemeentebestuur, maar dit ontwerp kon in haar beleving geen genade vinden en het plan werd afgekeurd. De bekende Amsterdamse spoorweg-architect Isaac Gosschalk werd verzocht een nieuw gevelontwerp te maken. Hij tekende uiteindelijk een ontwerp dat een mixture werd van laatgotische versieringen, roosvensters en renaissance topgevels. Daarnaast ontwiep Gosschalk twee rijk gedecoreerde zijvleugels, uniek voor Nederland want geen station in Nederland heeft een dergelijk ontwerp. Gosschalk ontwierp naast woonblokken in Amsterdam een aantal belangrijke werken zoals in Amsterdam de Westergasfabriek, Panoramagebouw aan de Plantage Middenlaan en het Israelitisch Ziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht.

    Gosschalk besteedde veel tijd aan het ontwerp van de hal, de stationshal. Hij ontwierp een hal waarvan als bijnaam kan worden gezegd dat het een "salle de pas perdus" is ofwel in goed Nederlands : een zaal waar de voetstappen verloren gaan. De hal was ook een echte stationshal en er werd veel aandacht besteed aan de rijke versieringen en symbolische voorstellingen die werden gemaakt door F.H. Bach. Daarom werd de staionshal ook wel voorzien van een tweede bijnaam nl."de kathedraal van het gevleugelde wiel" een passende naam voor de mooiste stationshal van Nederland.

    In de jaren 60 werd het station verbouwd en werden alle mooie elementen en versieringen aan het gezicht onttrokken. Het modernisme voerde de boventoon, echter deze blunder werd in de eindjaren 1990 goed gemaakt doordat de toenmalige manager van de NS de heer Rob Staal de aanzet heeft gegeven voor de opzet van een restauratiefonds. Dit fonds heeft veel geld kunnen inzamelen van particulieren en bedrijven waardoor een ingrijpende restauratie van het stationsgebouw zowel intern als extern kon worden gerealiseerd. In 1999 werd het Hoofdstation NS door Koningin Beatrix heropend en is Nederland gezegend met welhaast het mooiste stationsgebouw van Europa en zeker van Nederland.


    © 2017 G.J. Groote